Quan sát. Lắng nghe. Ghi nhận. Chia sẻ

Tag: pháp

Âu châu, “Người Mỹ xấu xí,” và hiện tượng Donald J. Trump

Lời Tựa: Sau Bức Màn Của Một Kỷ Nguyên Tan Vỡ

Thế giới mà chúng ta đang sống vào năm 2026 không còn là thế giới của những hứa hẹn hoa mỹ hay những liên minh vô điều kiện. Khi tái đắc cử và đem chủ thuyết “America First” — “Nước Mỹ Trước Nhất” vào Toà Bạch Ốc, Donald J. Trump không chỉ thay đổi nhân sự lãnh đạo mà ông còn đẩy nhanh sự sụp đổ của một trật tự thế giới đã từ lâu suy yếu.

Tập tiểu luận này không là bản cáo trạng về cá nhân Donald Trump, cũng không là lời ca tụng. Thay vào đó là những phân tích, nhận xét tựa như những tìm tòi, quan sát trong một cuộc “giải phẫu chiến lược” nhằm phơi bày những sự thực từ lâu ẩn giấu dưới lớp vỏ bọc ngoài lịch thiệp của ngoại giao quốc tế.

Luận điểm chính của bài viết tập trung vào những rạn nứt trong quan hệ đồng minh Âu—Mỹ, kết quả của những mất cân bằng chiến lược tích tụ lại trong suốt nhiều thập niên.

Chúng ta sẽ cùng “nhận diện” những “bóng ma” lịch sử đang ám ảnh các cường quốc:

  • Từ Phápvới “uy quyền đạo đức” như là một cách để duy trì hình ảnh của một cường quốc.

  • Đến Đứcnơi “văn hóa kiềm chế” từ một đức hạnh đã dần trở thành sự trì hoãn trách nhiệm.

  • Và Canada người bạn thân cận nhất của Hoa Kỳ, nay nhận ra rằng trong phép tính của Trump, không có ngoại lệ cho tình bạn.

Trong suốt 12 phần của tập tiểu luận này, xin được mời quý vị nhìn thẳng vào một thực tại khắc nghiệt:

▸ An ninh quốc gia không phải đương nhiên mà có.
▸ Đạo đức quốc gia không thể luôn mãi được sử dụng như những tấm chi phiếu không tiền bảo chứng.

Từ bài học xương máu của Leningrad năm 1941 đến sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa năm 1975, lịch sử luôn luôn gửi đi một thông điệp lạnh lùng:  Hoa Kỳ trước hết sẽ hành động dựa trên lợi ích chiến lược của chính họ — và chỉ trong khuôn khổ đó, các cam kết với đồng minh mới được định hình.

Khi bước vào kỷ nguyên “Hậu-Trump,” những ngộ nhận tai hại về một nền hòa bình miễn phí cần phải được thay thế bằng một khái niệm mới: Sự tôn trọng — căn cứ theo năng lực và thành quả đóng góp cụ thể.

Hy vọng rằng, sau khi khép lại trang cuối cùng, quý vị không chỉ nhìn thấy hình ảnh của “Người Mỹ xấu xí,” mà còn nhận ra được một thế giới đang buộc phải trưởng thành qua những biến động đau đớn.

Cùng là tất cả mọi chờ đợi để được trở lại bình thường” sau khi Trump rời Toà Bạch Ốc đều dễ trở thành những kỳ vọng không tưởng. Bởi vì ngay từ khi bắt đầu chờ đợi, thì đó cũng chính là lúc bắt đầu sống nhờ vào khoảng thời gian vay mượn.


Continue reading

Hoa Kỳ Đã Thay Đổi Suy Nghĩ Về Âu Châu

Thứ Hai ngày 24/3/2025, truyền thông Hoa Kỳ đã sôi nổi với tin bị “leaked” qua tạp chí The Atlantic, liên quan đến hệ thống chat Signal của các viên chức cao cấp trong chính quyền Trump bàn việc không tập Yemen để triệt hạ nhóm Houthis.

Về mặt quân sự, cuộc không tập đã thành công. Về mặt chính trị, xem ra các bàn luận về Âu châu bị leaked ra đã truyền cảm hứng cho bài báo The U.S. Has Changed Its Mind About Europe cũng đăng trên The Atlantic, ngày 29/3/2025.

Tác giả bài báo là Phillips Payson O’Brien, một giáo sư về nghiên cứu chiến lược (a professor of strategic studies) của University of St Andrews, tại Scotland. Ông còn là tác giả của quyển sách: The Strategists: Churchill, Stalin, Roosevelt, Mussolini, and Hitler—How War Made Them, and How They Made War.

Xin mời quý vị bạn đọc theo dõi phần chuyển ngữ. Để bạn đọc dễ đối chiếu, tại những phần “nhạy cảm,” xin được ghi thêm phần nguyên văn Anh ngữ.


Continue reading

Âu Châu không thể thay thế Mỹ tại Ukraine – Ngay cả nếu họ muốn

Thứ Hai vừa qua, ngày 24/02/2025—là ba năm kể từ ngày Nga xâm lăng Ukraine 22/02/2022, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đến White House. Mang theo đề nghị Âu châu đưa 30.000 quân sang Ukraine sau khi có ngưng bắn với Nga. Lực lượng này của Âu châu sẽ có Hoa Kỳ làm “hậu vệ” (backstop) án ngữ ở phía sau.

Trở về Pháp, ông Macron không nhận được hứa hẹn nào của ông Trump về việc trên.

Hôm nay, ngày 27/02/2025, Thủ tướng Anh, Sir Keir Starmer họp với Tổng thống Donald Trump tại White House. Cũng về việc ngưng bắn tại Ukraine.

Tại cuộc họp báo ở White House, Thủ tướng Anh trả lời câu hỏi về “backstop for Europe” là: “The President says the deal has to come first …”. Và không nói đến “backstop.” [White House Joint Press Conference – Feb 27, 2025 phút 21:01-21:31]

Về sáng kiến của Pháp và Anh với 30.000 quân Âu châu, tờ The Telegraph (Anh) vào ngày 25/02/2025, đăng bài Europe couldn’t replace the US in Ukraine, even if it wanted to. Tác giả là Daniel DePetris, Fellow at Defense Priorities.

Xin mời quý vị bạn đọc theo dõi phần chuyển ngữ.

Ghi chú: Ngày mai, 28/02/2025, Tổng thống Ukraine Zelensky sẽ gặp Tổng thống Trump tại White House “to finalize a critical minerals deal“.


Continue reading

Có thể nào cứu vãn được tuần trăng mật ngắn ngủi của Biden với Âu châu?

Đối với Âu châu, lễ nhậm chức của ông Biden báo hiệu một khởi đầu mới mẻ trong mối quan hệ với Hoa Kỳ. Họ công khai hoan nghênh ông Biden so với người tiền nhiệm Donald Trump. Tổng thống Biden đã nói với các nhà lãnh đạo Âu châu: “Hãy để tôi xóa bỏ bất cứ nghi ngờ nào còn sót lại: Hoa Kỳ sẽ hợp tác chặt chẽ với các đối tác Liên minh Âu châu và các thủ đô trên khắp lục địa, từ Rome đến Riga, để đáp ứng với những thách thức chung mà chúng ta phải đối diện.”1

Nhưng với cuộc rút quân Mỹ ra khỏi Afghanistan vào tháng 8/2021, phản ứng của Âu châu có thể được tóm tắt qua tựa đề của bài báo đăng trên politico.eu: “Mất tin tưởng và phản bội: Âu châu phản ứng trước sự ‘tính toán sai lầm’ của Biden ở Afghanistan”2.

Và vừa qua, với hiệp ước quân sự AUKUS, được ký kết giữa Úc, Anh và Mỹ, đã tạo ra sự phẫn nộ từ Pháp và một số đồng minh EU. Trong cuộc phỏng vấn với radio France Info, Ngoại trưởng Pháp Le Drian đã nói: “Đây không phải là điều mà các đồng minh đối xử với nhau. Quyết định tàn bạo, đơn phương và không thể tiên liệu được này nhắc tôi nhớ rất nhiều đến những gì ông Trump thường làm.”3

Qua “tuần trăng mật” ngắn ngủi với chính quyền Biden, Âu châu đã nhận ra có nhiều “tương đồng” giữa “America First” của Trump và “America is back” của Biden. Và nhất là đã có dấu hiệu Mỹ “chuyển trục” sang Á châu Thái Bình Dương. Xin mời quý vị đọc phần chuyển ngữ của bài báo Can Biden’s short-lived honeymoon with Europe be salvaged? của Melissa Rossi, đăng trên Yahoo!News ngày 24/9/2021.


Continue reading

Hiệp ước AUKUS: Âm hưởng chiến lược to lớn và lâu dài


Ngày 15/9/2021, Thủ tướng Anh Boris Johnson, Thủ tướng Úc Scott Morrison và Tổng Thống Hoa Kỳ Joe Biden đã công bố sự ra đời của hiệp ước an ninh AUKUS.

Ngày 16/9/2021, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Hoa Zhao Lijian chỉ trích AUKUS có “não trạng kẻ thắng người bại (zero-sum mentality) lỗi thời của Chiến tranh Lạnh và nhận thức hẹp hòi về địa lý chính trị” đã “làm thêm căng thẳng” cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực và gây nguy hại cho nỗ lực ngăn ngừa việc gia tăng vũ khí hạt nhân.

Ngày 17/9/2021, Pháp triệu hồi đại sứ tại Mỹ và Úc về để “tham khảo.” Pháp tố cáo Tổng Thống Biden đã đâm sau lưng họ và xử sự giống như người tiền nhiệm Donald Trump sau khi Paris bị đẩy ra khỏi hợp đồng cung ứng tàu ngầm cho Úc.

Xin mời đọc phần chuyển ngữ “Hiệp ước AUKUS: Âm hưởng chiến lược to lớn và lâu dài” của bài báo The strategic reverberations of the AUKUS deal will be big and lasting đăng trên The Economist, London ngày 19/9/2021.


Continue reading