Trần Trung Tín
Vào dịp Tết, gần như bánh chưng là món ăn truyền thống không thể thiếu trong mọi gia đình người Việt. Và cũng gần như mọi người đều biết đến sự tích bánh giầy bánh chưng1, với Lang Liêu dâng lên Vua bánh giầy, bánh chưng để cúng tổ tiên nhân dịp Tết, đời Hùng Vương thứ sáu (1.712–1.632 trước Tây lịch [TTL]), khoảng 3.650 năm trước đây.
Nhằm mục đích tìm hiểu thêm về sự tích bánh giầy bánh chưng đã được lưu truyền từ nhiều ngàn năm, chúng tôi xin mạn phép góp thêm một cái nhìn mới, chú trọng vào tính cách lịch sử và xã hội của thời bấy giờ.
1. Truyền thuyết hay Sự kiện Lịch sử?
Sự tích Bánh Giầy Bánh Chưng là truyền thuyết (myth), không là sự kiện lịch sử. Đã không có bằng chứng khảo cổ hay văn bản nào xác định được niên đại của sự kiện trên. Cũng không có bằng chứng xác nhận cuộc thi do Vua Hùng Vương thứ 6 đề ra và người con tên Lang Liêu.
Hiện đang ở thế kỷ thứ 21, chúng ta hãy tìm hiểu sự tích bánh giầy bánh chưng từ một góc độ khác. Hãy không nhận xét và phân tích sự tích này trên tính cách thần thoại. Mà hãy chú trọng khảo sát các biểu tượng liên hệ mật thiết đến sự tiến hóa của xã hội Việt khoảng 3.650 năm trước, vào thời Hùng Vương thứ 6.
Continue reading
