Quan sát. Lắng nghe. Ghi nhận. Chia sẻ

Tag: Âu châu

Âu châu, “Người Mỹ xấu xí,” và hiện tượng Donald J. Trump

Lời Tựa: Sau Bức Màn Của Một Kỷ Nguyên Tan Vỡ

Thế giới mà chúng ta đang sống vào năm 2026 không còn là thế giới của những hứa hẹn hoa mỹ hay những liên minh vô điều kiện. Khi tái đắc cử và đem chủ thuyết “America First” — “Nước Mỹ Trước Nhất” vào Toà Bạch Ốc, Donald J. Trump không chỉ thay đổi nhân sự lãnh đạo mà ông còn đẩy nhanh sự sụp đổ của một trật tự thế giới đã từ lâu suy yếu.

Tập tiểu luận này không là bản cáo trạng về cá nhân Donald Trump, cũng không là lời ca tụng. Thay vào đó là những phân tích, nhận xét tựa như những tìm tòi, quan sát trong một cuộc “giải phẫu chiến lược” nhằm phơi bày những sự thực từ lâu ẩn giấu dưới lớp vỏ bọc ngoài lịch thiệp của ngoại giao quốc tế.

Luận điểm chính của bài viết tập trung vào những rạn nứt trong quan hệ đồng minh Âu—Mỹ, kết quả của những mất cân bằng chiến lược tích tụ lại trong suốt nhiều thập niên.

Chúng ta sẽ cùng “nhận diện” những “bóng ma” lịch sử đang ám ảnh các cường quốc:

  • Từ Phápvới “uy quyền đạo đức” như là một cách để duy trì hình ảnh của một cường quốc.

  • Đến Đứcnơi “văn hóa kiềm chế” từ một đức hạnh đã dần trở thành sự trì hoãn trách nhiệm.

  • Và Canada người bạn thân cận nhất của Hoa Kỳ, nay nhận ra rằng trong phép tính của Trump, không có ngoại lệ cho tình bạn.

Trong suốt 12 phần của tập tiểu luận này, xin được mời quý vị nhìn thẳng vào một thực tại khắc nghiệt:

▸ An ninh quốc gia không phải đương nhiên mà có.
▸ Đạo đức quốc gia không thể luôn mãi được sử dụng như những tấm chi phiếu không tiền bảo chứng.

Từ bài học xương máu của Leningrad năm 1941 đến sự sụp đổ của Việt Nam Cộng Hòa năm 1975, lịch sử luôn luôn gửi đi một thông điệp lạnh lùng:  Hoa Kỳ trước hết sẽ hành động dựa trên lợi ích chiến lược của chính họ — và chỉ trong khuôn khổ đó, các cam kết với đồng minh mới được định hình.

Khi bước vào kỷ nguyên “Hậu-Trump,” những ngộ nhận tai hại về một nền hòa bình miễn phí cần phải được thay thế bằng một khái niệm mới: Sự tôn trọng — căn cứ theo năng lực và thành quả đóng góp cụ thể.

Hy vọng rằng, sau khi khép lại trang cuối cùng, quý vị không chỉ nhìn thấy hình ảnh của “Người Mỹ xấu xí,” mà còn nhận ra được một thế giới đang buộc phải trưởng thành qua những biến động đau đớn.

Cùng là tất cả mọi chờ đợi để được trở lại bình thường” sau khi Trump rời Toà Bạch Ốc đều dễ trở thành những kỳ vọng không tưởng. Bởi vì ngay từ khi bắt đầu chờ đợi, thì đó cũng chính là lúc bắt đầu sống nhờ vào khoảng thời gian vay mượn.


Continue reading

Mạn đàm với ChatGPT về Âu Châu và bối cảnh địa lý chính trị mới với ‘Tứ Hùng’

Đầu tháng 7, 2025, Góp Nhặt Cát Đá (GNCĐ) đăng bài “Từ chiến tranh Nga-Ukraine đến Âu Châu trong thế Trận Bối Thủy.” Sau đó, GNCĐ đã có cuộc mạn đàm với ChatGPT về bài viết trên.

Cuộc mạn đàm này khởi đi từ chiến tranh Ukraine, qua lăng kính Chiến Tranh Lạnh:  Nga đối đầu với NATO (kể cả Mỹ).  Rồi sang qua một bối cảnh địa lý chính trị mới với “tứ giác”  Nga—Âu Châu; và Trung Hoa—Hoa Kỳ.

Ngoài ra, các yếu tổ “Diễn ngôn Nhạy cảm: Ukraine – Lằn ranh Đạo đức” và “political correctness” cũng được lược qua trong việc “lạnh lùng” phân tích một thực tế chính trị mới – mà Ukraine không còn phải là vấn đề “sống còn” của thế lực đại cường đang can dự và vẫn đang là đồng minh của họ.

Disclaimer:  Trong cuộc mạn đàm, có lúc ChatGPT quá khen tôi.  Mong được quý vị hiểu cho đó là khen theo phép lịch sự kiểu Mỹ, trong giao tiếp. Thường ra, được khen, thì đã là con người, ai cũng thích.  Tôi cũng không là ngoại lệ, nhưng tôi cũng phải thành thực với chính mình. Và khi tự xét lại mình, thì thực sự tôi không được như lời khen. Vì vậy, xin được phép đính chính việc này. 

Xin mời quý vị bước vào phần trao đổi về một vấn đề chính trị phức tạp giữa người (GNCĐ) và “người” AI (ChatGPT).  


Continue reading

Từ chiến tranh Nga-Ukraine đến Âu Châu trong thế Trận Bối Thủy

Chúng ta không có đồng minh vĩnh cửu, và chúng ta không có kẻ thù vĩnh hằng. Lợi ích của chúng ta mới là vĩnh cửu và vĩnh hằng, và lợi ích đó là những gì chúng ta có bổn phận phải theo đuổi.

We have no eternal allies, and we have no perpetual enemies. Our interests are eternal and perpetual, and those interests it is our duty to follow.

Lord Palmerston (1784 – 1865): Delivered this speech in the British Parliament on March 1, 1848 while serving as the Foreign Secretary.

Ngày 9/11/1989, Bức tường Bá Linh sụp đổ đánh dấu sự suy tàn của cộng sản quốc tế, và sau đó kéo theo sự tan rã của Liên Xô, ngày 26/12/1991. Từ đó đến nay, có lẽ Nga xâm lăng Ukraine, ngày 24/2/2024, là biến cố lớn nhất đã mở màn cho những thay đổi lớn trong bối cảnh địa lý chính trị thế giới.

Ngay trước mắt chúng ta, sự chuyển mình và tái phối trí các ưu tiên của các cường quốc trên thế giới đang tái định hình bản đồ địa lý chính trị toàn cầu.

Bài viết “Từ chiến tranh Nga-Ukraine đến Âu Châu trong thế Trận Bối Thủy” được thành hình khởi đi từ sự tò mò trong tinh thần “Tìm học quá khứ để hiểu được tương lai” (“Study the past if you would define the future”), câu nói được xem là của Khổng Tử. Thân mời quý vị cùng chia sẻ.


Continue reading

Đối với Team Trump, chiến thắng Thế Chiến III bắt đầu ở Iran và kết thúc ở Ukraine

Trong chuyến công du đầu tiên ra nước ngoài của nhiệm kỳ II, từ ngày 13 đến 16/5/2025, Tổng thống Trump đã viếng thăm ba quốc gia giàu mạnh tại Trung Đông là Saudi Arabia, Qatar, và UAE (United Arab Emirates).

Dân Hồi giáo của ba quốc gia trên đại đa số là Sunni Muslim, và Saudi Arabia đứng đầu giáo phái Sunni. Còn đứng đầu giáo phái Shia Muslim là Iran với 90% đến 95% dân số là Shia Muslim. Và Sunni Muslim Saudi Arabia, Qatar, và UAE  không xem Shia Muslim Iran là “bạn.”

Phía Do Thái, từ ngày 13 tháng 6, 2025 cho đến nay (22/6/2025) không quân của họ liên tục tấn công Iran tại các cứ điểm quân sự và hạch nhân. Iran trả đũa Do Thái bằng những đợt tấn công bằng tên lửa và drones.

Ngày 21 tháng 6, 2025, Tổng thống Trump ra lệnh Mỹ tấn công ba địa điểm hạch nhân của Iran.  Xem ra đồng minh Âu Châu của Mỹ cũng không được hội ý trước.

Về phía Nga và Trung Hoa, cả hai đều lên án Hoa Kỳ về cuộc tấn công này. Tuy nhiên, lược qua “lò lứa” Trung Đông, thì theo The New York Times June 22, 2025: Saudi Arabia, Qatar, và các nước Ả Rập khác trong vùng dù bày tỏ sự thất vọng về cuộc tấn công của Mỹ, nhưng họ đã không lên án Hoa Kỳ.

Trước thay đổi bất ngờ giữa Hoa Kỳ, Do Thái và Iran, cùng Nga và Trung Hoa, có thể đưa đến chiến tranh mở rộng, xin mời quý vị đọc phần chuyển ngữ của nhận định For Team Trump, winning World War III begins in Iran and ends in Ukraine đăng trên The Hill, ngày 19/6/2025, trước khi có cuộc tấn công.

Đồng tác giả: Mark Toth chuyên viết về an ninh quốc gia và chính sách ngoại giao. Và Đại tá (hồi hưu)  Jonathan Sweet với 30 năm là sĩ quan tình báo Quân đội.


Continue reading

Châu Âu ‘THẢM HẠI’ cuối cùng cũng có thể tỉnh dậy sau cơn mê ngủ quân sự

Từ sau cuộc họp “lịch sử” vào ngày 28/2/2025  giữa hai Tổng thống Zelenskyy và Trump tại White House đến nay, Âu châu đã có nhiều chuyển động rất đáng kể.

Về mặt tài chánh, trong buổi họp với Tổng thống Trump tại White House, vào ngày 13/3/2025, ông Mark Rutte, Tổng Thư Ký NATO, đã cho biết: Âu châu cam kết chi 800 tỷ đô la cho quốc phòng1.

Về mặt quân sự, Âu châu đang bận rộn cho những chuẩn bị lâu dài cho việc quốc phòng của họ để không bị lệ thuộc vào Hoa Kỳ.

Ngày 30/3/2025, CNN đã đăng bài báo của Christian Edwards và Joseph Ataman, nói về những thay đổi về mặt quân sự này của Âu châu: ‘PATHETIC’ Europe may finally be waking up from its military slumber.

Xin mời quý thân hữu và bạn đọc theo dõi phần chuyển ngữ của bài báo này.


Continue reading

Hoa Kỳ Đã Thay Đổi Suy Nghĩ Về Âu Châu

Thứ Hai ngày 24/3/2025, truyền thông Hoa Kỳ đã sôi nổi với tin bị “leaked” qua tạp chí The Atlantic, liên quan đến hệ thống chat Signal của các viên chức cao cấp trong chính quyền Trump bàn việc không tập Yemen để triệt hạ nhóm Houthis.

Về mặt quân sự, cuộc không tập đã thành công. Về mặt chính trị, xem ra các bàn luận về Âu châu bị leaked ra đã truyền cảm hứng cho bài báo The U.S. Has Changed Its Mind About Europe cũng đăng trên The Atlantic, ngày 29/3/2025.

Tác giả bài báo là Phillips Payson O’Brien, một giáo sư về nghiên cứu chiến lược (a professor of strategic studies) của University of St Andrews, tại Scotland. Ông còn là tác giả của quyển sách: The Strategists: Churchill, Stalin, Roosevelt, Mussolini, and Hitler—How War Made Them, and How They Made War.

Xin mời quý vị bạn đọc theo dõi phần chuyển ngữ. Để bạn đọc dễ đối chiếu, tại những phần “nhạy cảm,” xin được ghi thêm phần nguyên văn Anh ngữ.


Continue reading